دیجیتال مارکتینگ به زبان ساده

با توجه به رشد تکنولوژی ونفوذ اینترنت در تمام صحنه‌های زندگی، دیجیتال مارکتینگ یا همان بازاریابی دیجیتال، روز به روز در حال گسترده شدن است و خیلی زود روشهای بازاریابی سنتی ناپدید خواهند شد و جای آن را دیجیتال مارکتینگ خواهد گرفت. بر خلاف بازاریابی سنتی، بازاریابی دیجیتال بسیار ارزان تر وهمه گیر تر است.

با استفاده از ابزارهای دیجیتال شما می توانید در مدت زمانی کوتاه به طیف وسیعی از مخاطبان دسترسی داشته باشید. پیشرفت های تکنولوژیکی اخیر، منجر به محو شدن ابزارهای بازاریابی سنتی شده است. مردم به تبلت ها، تلفن های هوشمند ، کامپیوترها و ساعت های هوشمند، وسایل بازی و خانگی هوشمند و کلا اینترنت اشیاء گرایش یافته اند.

 به همین سبب، در این نوشتار می‌خواهیم یک نگاه جامع به مقوله دیجیتال مارکتینگ بپردازیم.

تاریخچه دیجیتال مارکتینگ

۱۹۹۰ میلادی – اولین استفاده از واژه بازاریابی دیجیتال

واژه بازاریابی دیجیتال برای نحستین بار در دهه ۱۹۹۰ میلادی استفاده شد. عصر دیجیتال با ورود اینترنت و توسعه پلتفرم وب ۱٫۰ آغاز شد. پلتفرم وب ۱٫۰ اجازه می دهد تا کاربران اطلاعاتی را نیاز دارند، پیدا کنند. اما نمی توانستند آنها را به اشتراک بگذارند. تا آن زمان هنوز بازاریابان از پلتفرم های دیجیتال مطمئن نبودند.

۱۹۹۳ میلادی – اولین بنر قابل کلیک

در سال ۱۹۹۳ ، اولین بنر قابل کلیک، پس از آنکه توسط HotWired برای تبلیغاتش خریداری شد، به طور زنده بکار گرفته شد. این نشانه ای از آغاز انتقال به عصر دیجیتال بازاریابی بود. در راستای همین تغییر تدریجی، در سال ۱۹۹۴ فناوری های جدید به بازار دیجیتال راه یافت. یاهو در همان سال راه اندازی شد.

۱۹۹۶ میلادی – تحولات عمده در بازار دیجیتال

یاهو پس از راه اندازی توسط جری یانگ به عنوان راهنمای جری برای www) Jerry’s Guide (to the World Wide Webشناخته شد. یاهو در سال اول نزدیک به یک میلیون بازدید دریافت کرد. این تغییرات باعث تحولات عمده در فضای دیجیتال شد. شرکت ها به مرور وب سایت های خود را برای افزایش رتبه در موتور جستجو بهینه کردند. در سال ۱۹۹۶ موتورهای جستجو و ابزار دیگری مانند HotBot ، LookSmart و Alexa راه اندازی شد.

۱۹۹۸ میلادی – تولد گوگل

۱۹۹۸ را باید با تولد گوگل ثبت نماییم. مایکروسافت موتور جستجوی MSN را راه انداخت. یاهو بازار جستجو در اینترنت را ارائه کرد. دو سال بعد ، با ترکیدن این حباب اینترنتی با حضور پرقدرت غول های موتور جستجو اکثر موتورهای جستجوی کوچکتر از صحنه بازار خارج شدند.

۲۰۰۶ میلادی – رقابت شدید گوگل و یاهو

دنیای بازاریابی دیجیتال در سال ۲۰۰۶ شاهد رقابتی شگفت انگیز بود. ترافیک موتورهای جستجو در یک ماه به حدود ۶٫۴ میلیارد افزایش یافت و MSN مایکروسافت در حاشیه قرار گرفت و جستجوی زنده با رقابت گوگل و یاهو به اوج رسید.

با در نظر گرفتن فرصت ها، گوگل شروع به توسعه و رشد کرد. گوگل خدماتی مانند AdWords را که تبلیغات ۳ خطی را در بالا یا سمت راست نتایج جستجو نشان می داد، را معرفی کرد. همچنین AdSense یا هزینه برای هر کلیک تبلیغات را نیز ارائه داد.

در همان زمان گوگل متوجه ارزش تجزیه و تحلیل محتوای دریافت شده گردید و تصمیم به هدفمند نمودن تبلیغات نمود. در راستای همین حرکت، گوگل به بزرگترین بازیگر دنیای کسب و کار تبدیل شد.

حال با این مقدمه، نوبت به آن رسیده است که ببینیم اصلاً دیجیتال مارکتینگ چیست و شامل بر چه چیزهایی دارد؟

دیجیتال مارکتینگ یعنی ترویج و تبلیغ خدمات و محصولات از طریق کانال‌های آنلاین و ابزارهای دیجیتال است. در حال حاضر، اینترنت محبوب‌ ترین و البته مورد استفاده‌ ترین بستر برای بازاریابی دیجیتال است، اما تمامیت بازاریابی دیجیتال بر استفاده از اینترنت متکی نیست.

تبلیغ از طریق سایر ابزارهای دیجیتال مارکتینگ از جمله اپلیکیشن‌های موبایل، پیامک، بیلبوردهای الکترونیکی، تلویزیون‌های دیجیتال، کانال‌های رادیویی و موارد این قبیل نیز در زمره‌ دیجیتال مارکتینگ قرار می‌گیرد.

با توجه به رشد تکنولوژی و اینترنت، زندگی مصرف کنندگان حول کانال‌های دیجیتال در حال گذر است، بازاریابی دیجیتال بر ارائه‌ی محتوا با ارزش و تبلیغات مناسب به مصرف کنندگان هدف در زمان مناسب تمرکز دارد.

اهمیت دیجیتال مارکتینگ به روایت آمار و ارقام

امروزه جهان بدون اینترنت حتی قابل تصور هم نیست. اتصال میلیاردها نفر به یکدیگر در سراسر جهان، ستون اصلی دنیای ارتباطات مدرن است. نرخ نفوذ جمعیت جهانی به دنیای آنلاین ۵۷ درصد است که آمریکای شمالی و اروپای شمالی با میزان نفوذ ۹۵ درصدی، در این آمار رتبه اول را دارند.

طبق آمار، تا ماه اکتبر سال ۲۰۱۹، ۴.۴۸ میلیارد نفر کاربر فعال اینترنت در دنیا وجود دارند و این عدد، ۵۸ درصد از جمعیت جهان را شامل می‌شود. چین، هند و آمریکا در این زمینه از دیگر کشورها پیشی گرفته‌اند.

از سال ۲۰۱۸، آسیا با بیش از ۲ میلیارد نفر کاربر آنلاین، از منظر آمار استفاده از اینترنت گوی سبقت را از مناطق دیگر ربوده و اروپا را با ۷۰۵ میلیون کاربر اینترنت به رده دوم رانده است.

جدیدترین آمار کاربران اینترنت از ابتدای سال ۲۰۲۰

• ۴.۴۷۹ میلیون کاربر فعال اینترنت

• ۴.۰۷۰ میلیون کاربر انحصاری اینترنت در موبایل

• ۳.۷۲۵ میلیون کاربر فعال شبکه‌های اجتماعی

• ۳.۶۶۰ میلیون کاربر فعال شبکه‌های اجتماعی بر روی موبایل

با توجه به آن‌چه که گفته شد، شما به مثابه‌ی یک کسب و کار کوچک یا بزرگ، باید تمرکزتان را بر روی این لوازم دیجیتال و خصوصاً گوشی‌های موبایل معطوف کنید و از طریق آن‌ها به تبلیغ محصولات و یا خدمات‌تان بپردازید.

۳ نوع رسانه حال حاضر در دنیا

• رسانه‌های پرداختی

• رسانه‌های مالکیتی

• رسانه‌های به دست آوردنی

برای رسانه‌های پرداختی ppc می‌توان مثال Google Adwords و یا تبلیغات فیس‌بوک را زد. بهترین مثال برای رسانه‌های مالکیتی وب‌سایت‌ تان است، وب‌سایتی که البته از خوانندگان فعال خود برخوردار است، یا حتی مشتریانی که برای آن‌ها ایمیل ارسال می‌کنید، و سرانجام یک مثال برای رسانه‌های به دست آوردنی حساب‌های‌تان در شبکه‌های اجتماعی است.

مزایای حضور در دنیای دیجیتال

شناخت هدفمند مخاطب

شناخت دقیق از مشتریان، هسته اصلی فعالیت‌های بازاریابی است. هرچه شناخت مخاطب و توصیف کسب‌وکار از او، دقیق‌تر باشد، می‌توان امید بیشتری به موفقیت بازاریابی داشت.

آگاهی از محل جغرافیایی

می‌توانند بودجه محدود خود را فقط برای کسانی که در محدوده جغرافیایی آن‌ها حضور دارند خرج کنند و برندهای بزرگ می‌توانند با داشتن اطلاعات جغرافیایی، مشتری بالقوه هر شعبه خود در هر محله‌ای از شهرها را به درستی بیابند.

امکان تحلیل، آنالیز و بهینه‌سازی

امکان رصد دقیق نتایج،رمهم‌ترین مزیت دیجیتال‌مارکتینگ است. ابزارها و شاخص های تحلیلی به کسب‌وکارها کمک می‌کنند همه اتفاقات، اعم از میزان موفقیت یک کمپین تبلیغاتی، مرجع آشنایی هر مشتری با کسب‌وکار، میزان درگیری او با محصولات، تاثیر تخفیف‌ها بر افزایش فروش، علت عدم خرید کاربران از یک فروشگاه اینترنتی و … به سادگی قابل مشاهده باشند.

نرخ بازگشت سرمایه مبتنی بر هدف

در بازاریابی سنتی، شما فقط برای تصرف آن رسانه، با چشمانی بسته وبدون توانایی محاسبه میزان اثربخشی، بودجه صرف می‌کنید. در نقطه مقابل، دیجیتال ‌مارکتینگ نه تنها به شما امکان اندازه‌گیری موفقیت هر کمپین را می‌دهد، نکته مهم‌تر این است که شما در دنیای آنلاین، فقط برای تحقق هدف نهایی هزینه می‎پردازید.

برخی اصطلاحات دیجیتال مارکتینگ

• Call To Action

روشی است برای تحریک مخاطب جهت واکنش نشان دادن و در واقع انجام یک کار. به عنوان مثال، تقاضا از کاربر برای عضویت در وبلاگ جهت دریافت ایمیل یک نوع Call To Action محسوب می‌شود. عموماً عبارتی که به مثابه‌ی Call To Action در نظر گرفته می‌شود، یک عبارت نسبتاً دستوری است، مانند: «همین حالا در کانال تلگرام ما عضو شوید»، یا «برای دریافت ایمیل کلیک کنید» و … .

• Bounce Rate یا نرخ پرش

یعنی تعداد کسانی که به وب‌سایت شما وارد می‌شوند اما هیچ اقدامی نمی‌کنند، یعنی مثلا بر روی هیچ کدام از لینک‌های شما کلیک نمی‌کنند و بلافاصله سایت را ترک می‌نمایند. هر اندازه بانس ریتِ یک سایت کمتر باشد بهتر است.

• CTR یا نرخ کلیک

میزان نرخ کلیک‌هایی که بر روی تبلیغات شما و یا لینک‌های شما در موتور جستجو می‌شود به اعداد نمایش تبلیغات شما و یا لینک های شما در موتور جستجو گفته می شود. Impression به معنای تعداد بازدیدهای لینک شما توسط کاربران است. محاسبه‌ی دقیق CTR بدین صورت است که بایستی میزان کلیک‌ها بر میزان Impression تقسیم شده و ضرب‌در ۱۰۰ شود. مثلاً تبلیغ شما در گوگل ۱۰۰۰ بازدید داشته و ۵۰ نفر روی آن کلیک کرده‌اند. CTR برابر خواهد بود با ۰٫۰۵ ضرب‌در ۱۰۰ که می‌شود ۵ درصد.

• Frequency

یعنی تعداد بازدید یک کاربر از یک تبلیغ در یک بازه‌ی زمانی.

فرض کنید که تبلیغ شما از Impression 15 برخوردار است و Frequency آن برابر است با ۳٫ این به معنای آن است که ۵ نفر صرفاً تبلیغ شما را دیده‌اند و از آن‌جا که هر یک از آن‌ها ۳ بار تبلیغ شما را دیده،Impression برابر شده با ۱۵٫

• Conversion Rate یا نرخ تبدیل

نرخ تبدیل بر درصد مخاطبینی که در گوگل آنالیتیکس Google Analytics به یک هدفیGoal تبدیل شده باشند اطلاق می شود.

• Landing Page یا صفحه فرود

وقتی یک کاربر بر روی لینک تبلیغ شما کلیک می‌کند، مهم است که آن صفحه مستقیماً ارتباط با محصول یا خدمت‌تان داشته باشد. در واقع آن صفحه که کاربر با کلیک بر روی تبلیغ شما به آن وارد می‌شود صفحه‌ی فرود نامیده می‌شود و به نوعی اولین تصویر از برند شما را در ذهن کاربر شکل می‌دهد.

ابزارهای اصلی دیجیتال مارکتینگ

همان‌گونه که دنیای دیجیتال مارکتینگ روز به روز در حال گسترده شدن است، بازاریابان دیجیتال نیز می‌توانند به تعداد بسیاری از گزینه‌ها جهت بازاریابی دسترسی داشته باشند. به همین سبب با ورود به دنیای دیجیتال مارکتینگ و با مواجه شدن با گزینه‌های متعدد، بر بازاریاب لازم است که پس از تحقیق و آنالیز از بهترین و سودآورترین گزینه‌ها برای تبلیغ محصولات و یا خدمات کسب و کار استفاده کند.

عبارتند از :

• سئو سایت

• بازاریابی شبکه های اجتماعی

• بازاریابی با محتوا

• تبلیغات گوگل

• ویدئو مارکتینگ

• ایمیل مارکتینگ

• تبلیغات درون موبایلی

• تبلیغات بنری و کلیکی

• پادکست مارکتینگ

هنر یک دیجیتال مارکتر در این است که با در نظر گرفتن شرایط محصولات و خدمات، رقبا، شرایط مشتریان بالقوه و موارد از این قبیل تشخیص دهد که کدامین عناصر بازاریابی دیجیتال می‌توانند مفیدتر و سودآورتر باشند. در پایان متن، باری دیگر به این عناصر دیجیتال مارکتینگ باز خواهم گشت.

استراتژی‌های رایج در دیجیتال مارکتینگ

صرف استفاده از اینترنت برای تبلیغ محصولات و یا خدمات نمی‌تواند بازده خوبی داشته باشد، بلکه با توجه به حضور سرسخت رقبا در دیجیتال مارکتینگ بایستی از یک یا چند استراتژی مؤثر برای حضورِ پر رنگ در دنیای دیجیتال برخوردار باشید؛ آن زمان است که امیدی برای دست‌یابی به موفقیت خواهید داشت.

• پرسونای خریداران خود را ایجاد کنید

برای چه کسانی بازاریابی می‌کنید. بهترین استراتژی بازاریابی دیجیتال این است که برپایه شخصیت یا پرسونای خریداران ایجاد شود و اولین قدم در استراتژی ساخت پرسونای خریداران است.

چه نوع اطلاعاتی باید برای پرسونای خریدارانتان جمع آوری کنید

• اطلاعات کمی (دموگرافیک) مانند:موقعیت، سن، درآمد، عنوان شغلی

• اطلاعات کیفی (روانشناسی) مانند: اهداف، چالش ها...

 

• شناسایی اهداف و ابزار بازاریابی دیجیتالی

اهداف بازاریابی شما باید به اهداف کسب و کارتان متصل باشد. بطور مثال، اگر هدف کسب و کار شما افزایش 20 درصدی درآمد باشد یا هدف شما به عنوان یک بازاریاب ممکن است افزایش 50 درصدی لید یا مخاطب از طریق وب سایت باشد تا از این طریق شرکت خود را به موفقیت نزدیکتر کنید. هدف شما هرچه هست، باید بدانید که چگونه آنرا اندازه گیری کنید، مهم تر از آن اینکه در واقع قادر به اندازه گیری آن باشید(بطور مثال، ابزار بازاریابی دیجیتال مناسب در اختیار داشته باشید). چگونه کارآیی استراتژی بازاریابی دیجیتال خود را اندازه گیری می‌کنید؟

• ارزیابی دارایی های دیجتال شما

رسانه‌های شما شامل تمام رسانه‌هایی است که به برند یا شرکت شما متعلق باشد ، از جمله وب سایت شما، پروفایل شبکه‌های اجتماعی، محتوا یا تصاویر وبلاگ. رسانه‌های شما آن‌هایی هستند که کسب و کار شما کنترل کامل آن‌ها را در دست داشته باشد. همچنین می‌تواند شامل برخی از محتواها خارج وب سایت شما باشد، مانند یک وبلاگ که آن را در medium منتشر می‌کنید.

• بررسی و برنامه‌ریزی برای رسانه‌هایی که متعلق به خودتان است

در بازاریابی دیجیتال، کانال هایی وجود دارند که متعلق به شما هستند و تقریبا همیشه محتوا را شکل می‌دهند. هر پیامی که برند شما منتشر می‌کند بطور عمومی می‌تواند به عنوان محتوا طبقه بندی گردد. مانند یک صفحه از سایت شما، توضیحات محصول، پست‌های وبلاگ، کتاب‌های الکترونیکی، اطلاعات اینفوگرافیک یا پست‌های شبکه‌های اجتماعی. پس میتوان گفت تولید محتوای با کیفیت و یونیک به شما کمک می‌کند تا بازدیدکنندگان سایتتان را به مخاطب (لید) و مشتری تبدیل کنید و کمک می‌کند تا برندینگ شما ارتقا پیدا کند. همچنین می‌توانید رتبه خود را در موتورهای جستجو ارتقا دهید.

محتوای موجود خود را بررسی کنید. یک برنامه محتوای ایجاد کنید.

• بررسی و آنالیز رسانه ها خود

با انجام دادن این موارد و در نهایت ایجاد یک استراتژی کسب و کار، گام بزرگی در استفاده‌ی بهینه از دیجیتال مارکتینگ برخواهید داشت و نتیجه و یا نتایج بهتری از تلاش‌های‌تان در بازاریابی دیجیتال کسب خواهید کرد